De spelers staan in de startblokken voor een nieuw nummer, maar plotseling slaat het licht uit. Kortsluiting. Het gaat precies 48 minuten duren, roept Jan Kortbeek (lichttechniek) van achter in de zaal. Dan maar even een wachtmuziekje, om de tijd te doden. (meer…)
Dames en heren, mag ik uw aandacht? De nominaties voor de achttiende editie van de Musical Awards zijn bekend! In de categorie beste script/liedteksten/vertaling zijn genomineerd: nul vrouwen. In de categorie beste regie zijn genomineerd: nul vrouwen. En vooruit, in de categorie beste muziek/arrangementen is genomineerd: één vrouw. Deze Lavalu is daarmee ook een van het amper handjevol vrouwen dat in de hele geschiedenis van het genre muziek voor een professionele Nederlandse musical gecomponeerd heeft.*
In totaal zijn er onder alle genomineerden in de creatieve categorieën zeventien mannen (twee daarvan, Pieter Kramer en Daan Wijnands, zijn twee keer genomineerd) en zes vrouwen. Je kan er niet omheen: het is een nogal kromme verhouding. Nou kan je dat de jury van de Musical Awards (vijf mannen, twee vrouwen) niet kwalijk nemen, want veel om uit te kiezen is er niet. Het is raar maar waar: het aantal vrouwelijke musicalschrijvers dat Nederland sinds Annie M.G. Schmidt heeft voortgebracht, is op één hand te tellen.
Vorig jaar schreef ik in Theatermaker een artikel over het gebrek aan vrouwelijke musicalmakers. Aan de vrouwen ligt het niet, werd mij verzekerd door de geïnterviewde (vrouwelijke) producenten, die in 2018 beiden met schrijver Roos Schlikker werkten. Vrouwelijke makers zijn er wel, er moet alleen beter naar ze gezocht worden. Het blijkt nog steeds eerder uitzondering dan regel om vrouwen te vragen om een musical te schrijven, te componeren en te regisseren. Ondertussen volgen aankondigingen voor de een na de andere musical over ‘sterke vrouwen’, van creatieve teams die grotendeels of volledig uit mannen bestaan, elkaar op. Eva Péron, Liesbeth List, Annie M.G. Schmidt – aan tal van belangrijke vrouwen worden musicals gewijd, maar vrouwen schrijven er niet aan mee.
Er zijn dit seizoen een paar uitzonderingen, zoals Mamma Mia! (van Catherine Johnson in regie van Phyllida Lloyd) en Soof (met tekst van Roos Schlikker, van creatief producent Ulrike Bürger-Bruijs). Helaas zijn het vooral dat: uitzonderingen. Binnenkort komen er gelukkig een paar lichtpuntjes deze kant op. Stage Entertainment brengt Anastasia met liedteksten van Lynn Ahrens. En Kinky Boots komt, met muziek en liedteksten van Cyndi Lauper. En…. Oh, nee. Dat was alles, wat de al aangekondigde titels betreft.
Niet dat die mannen geen mooie musicals kunnen maken, maar toch vind ik het jammer. Wie weet wat we allemaal mislopen? Zoiets fantastisch en spannends als de gender-bent productie van Company (regie Marianne Elliot, nu te zien in Londen)? Een Nederlandse Jeanine Tesori (Fun Home) of Anaïs Mitchell (Hadestown), die vernieuwende verhalen vertellen en belangrijke onderwerpen aansnijden? Weer eens een musicallied dat niet alleen gaat over het smachten naar een man maar bespreekt hoe het is om een vrouw te zijn in een mannenwereld (‘Viola’s Solilloquy’ uit Twelfth Night van Shaina Taub)?
In het kader van de jaarwisseling is het misschien leuk om een goed voornemen te bedenken. Waarom niet het volgende: Kijk nóg een keer als je geen vrouwelijke maker kan vinden. En dan nog eens. Wie weet wat voor kaskrakers ervan komen.
* De anderen zijn Margie Morris, Amina Figarova en Ilse DeLange.
Sanne Thierens promoveerde als eerste Nederlandse op het gebied van musicaltheater, met een proefschrift over de musicals van Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink. Ze is tevens oprichter van De Musicaldatabase en musicalrecensent van Theaterkrant. Foto: Mamma Mia! – Stage Entertainment, Brinkhoff/Mögenburg
Je benoemt bij de nieuwe musicals van het aankomende seizoen enkel Anastasia maar Kinky Boots met muziek en lyrics van Cyndi Lauper komt ook naar Nederland. Daarnaast wou ik aan het rijtje vrouwelijke ‘creators’ ook Rachel Chavkin toevoegen, de enige vrouwelijke regisseur op Broadway dit jaar. Rachel is namelijk, arguably, even invloedrijk als Marianne Elliot.
Hallo Lou, goed opgemerkt! Tekst is aangepast. En dat er maar 1 regisseur op Broadway is dit jaar, is ook weinig opbeurend…
Is het dan niet aan die vrouwen zelf om hun hoofd boven het malieveld te steken? Als je niks van of over ze hoort kun je ook niet met ze (samen)werken
Carline Brouwer, die datzelfde Anastasia Europabreed regiseert en momenteel juichende recensies krijgt in Duitsland?
Hallo Maarten, bedankt voor je reactie. Carline Brouwer is met Caroline Frerichs inderdaad één van de twee vrouwelijke musicalregisseurs die met vaste regelmaat musicals regisseren. Toch vind ik twee een beetje magertjes vergeleken met het aantal mannelijke musicalregisseurs.